🔋

Zasilacz laboratoryjny z LM317 – budowa DIY

📅 3 grudnia 2025 ⏱ 10 min czytania 🏷️ Elektronika DIY 👁 2 odsłon
← Elektronika DIY
← Elektronika DIY

LM317 to klasyczny liniowy stabilizator napięcia z regulacją przez zewnętrzny dzielnik rezystorowy. Napięcie wyjściowe: 1,25–37 V, prąd do 1,5 A (z radiatorem). Idealny jako pierwszy zasilacz laboratoryjny – prosty schemat, tanie podzespoły.

Lista elementów

ElementWartośćCena
Stabilizator LM317TTO-220~2 zł
Transformator toroidalny24 V AC / 2 A~30 zł
Mostek prostowniczyKBU4M lub 4× 1N4007~2 zł
Kondensator filtrujący2200 µF / 50 V elektrolityczny~3 zł
Kondensator wyjściowy10 µF / 50 V tantalowy~2 zł
Potencjometr5 kΩ liniowy~3 zł
Rezystor R1240 Ω / 0,25 W~0,50 zł
Radiator aluminiowy≥20 cm² (np. 50×50 mm)~5 zł
Woltomierz/amperomierz LED0–30 V / 0–5 A~12 zł

Wzór na napięcie wyjściowe

Vwyj = 1,25 × (1 + R2/R1)

Gdzie R1 = 240 Ω, R2 = potencjometr 5 kΩ. Przy R2 = 0 → Vwyj = 1,25 V. Przy R2 = 5000 Ω → Vwyj ≈ 1,25 × (1 + 5000/240) ≈ 27 V.

Schemat układu

AC_IN ─── Most prostowniczy ─── C1(2200µF) ─── LM317(IN)
                                                     │
                                               LM317(OUT) ─── C2(10µF) ─── V+_OUT
                                                     │
                                               LM317(ADJ) ─── R1(240Ω) ─── GND
                                                     │
                                                   R2(POT) ─── GND

Montaż

  1. Lutuj mostek prostowniczy i kondensator filtrujący bezpośrednio do transformatora
  2. LM317 przykręć do radiatora przez podkładkę izolacyjną (TO-220 ma pin ADJ połączony z obudową!)
  3. Połącz R1 między ADJ a OUT, potencjometr między ADJ a GND
  4. Zmierz przed podłączeniem obciążenia: napięcie na kondensatorze C1 powinno być ~33 V DC
⚠️ LM317 w obudowie TO-220 ma środkowy pin ADJ (nie GND jak wiele innych stabilizatorów). Sprawdź datasheet przed lutowaniem!

Rozpraszanie ciepła

LM317 rozprasza: P = (V_in – V_out) × I. Przy 30 V in, 5 V out, 1 A → P = 25 W. To za dużo dla małego radiatora – ogranicz prąd lub zastosuj radiator z wentylatorem, albo użyj transformatora 12 V dla niskich napięć.

✅ Wersja z ograniczeniem prądu: dodaj LM317 jako stabilizator prądowy (drugi chip w konfiguracji "stałoprądowej") przed stabilizatorem napięcia – to klasyczny schemat zasilacza CC/CV.