Serwer plików Raspberry Pi z Samba – NAS w 30 minut

Dyski chmurowe kosztują 10–50 zł miesięcznie. Raspberry Pi 4 z dyskiem USB 2 TB to jednorazowy wydatek ~250 zł, który spłaca się po roku i daje pełną kontrolę nad danymi. Samba sprawia, że folder sieciowy wygląda jak dysk lokalny na każdym systemie.

Potrzebny sprzęt

• Raspberry Pi 4 (2 GB RAM wystarczy)
• Karta microSD 16 GB + Raspberry Pi OS Lite
• Dysk USB 2,5" (własna zawiesina lub stary HDD z laptopa)
• Obudowa z wentylatorem lub heatsinks

Krok 1 – Raspberry Pi OS Lite

Użyj Raspberry Pi Imager, wybierz Raspberry Pi OS Lite (64-bit), wgraj na kartę SD. Włącz SSH w opcjach zaawansowanych i podaj hasło.

Krok 2 – Formatowanie dysku

sudo fdisk -l                   # znajdź dysk (np. /dev/sda)
sudo mkfs.ext4 /dev/sda1        # formatuj (usuwa dane!)
sudo mkdir -p /mnt/nas
sudo mount /dev/sda1 /mnt/nas

# auto-montowanie przy starcie
echo '/dev/sda1  /mnt/nas  ext4  defaults,noatime  0 2' | sudo tee -a /etc/fstab

Krok 3 – Instalacja Samby

sudo apt update && sudo apt install -y samba

sudo tee /etc/samba/smb.conf <<'EOF'
[global]
workgroup = WORKGROUP
server string = NAS-RPi

[NAS]
path = /mnt/nas
browseable = yes
writable = yes
valid users = pi
create mask = 0664
directory mask = 0775
EOF

sudo smbpasswd -a pi            # ustaw hasło Samby
sudo systemctl restart smbd nmbd
sudo systemctl enable smbd nmbd

Krok 4 – Mapowanie dysku sieciowego

Windows: Eksplorator → Mapuj dysk sieciowy → \\IP-RPi\NAS, podaj login pi i hasło Samby.

Linux: sudo mount -t cifs //IP-RPi/NAS /mnt/nas -o user=pi

macOS: Finder → Idź → Połącz z serwerem → smb://IP-RPi/NAS

Transfer i wydajność

RPi 4 z dyskiem USB 3.0 przez Gigabit Ethernet osiąga ~110 MB/s odczytu i ~80 MB/s zapisu. Na Wi-Fi (802.11ac) spodziewaj się 40–60 MB/s.